Χρονολόγιο

(Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού αρχείου).


= __**Χρονολόγιο**__ =

Στο μυχό του Θερμαϊκού ιδρύεται από τους Μύγδονες η πόλη Τίνδη. τον 7ο αιώνα π.Χ. μετονομάζεται σε Θέρμη. Η Θέρμη κυριεύεται από τους Μακεδόνες. Ιδρύεται από το βασιλιά της Μακεδονίας Κάσσανδρο η Θεσσαλονίκη, με την ένωση έξι μικρών πόλεων του Θερμαϊκού. Η Θεσσαλονίκη ήταν κόρη του Φίλιππου Β΄ και της Νικησίπολης. Μεγάλωσε ορφανή στο παλάτι της Πέλλας σε ένα περιβάλλον με αλληλοσπαρασσόμενες φατρίες, καθώς η μητέρα της πέθανε ξαφνικά ένα μήνα μετά από τη γέννησή της. Παντρεύτηκε τον Κάσσανδρο και μαζί του απέκτησε τρεις γιους, το Φίλιππο, που πέθανε νέος και τους Αντίπατρο και Αλέξανδρο, που διετέλεσαν συμβασιλείς της Μακεδονίας. Δολοφονήθηκε από το γιο της Αντίπαρο, που πίστευ ότι ευνοούσε περισσότερο τον αδερφό του. Ήττα του τελευταίου βασιλιά των Μακεδόνων Περσέα στην Πύδνα της Ημαθίας. Κατάκτηση της Μακεδονίας από τους Ρωμαίους. Κατασκευάζεται από τον ανθύπατο Γναίο Εγνάτιο η Εγνατία Οδός από την Αδριατική ως τον Έβρο. Ο Απόστολος Παύλος κηρύσσει στη Θεσσαλονίκη τον Χριστιανισμό και ταυτόχρονα ιδρύει την πρώτη χριστιανική εκκλησία. Οι δύο επιστολές του Απόστολου Παύλου «προς Θεσσαλονικείς» θεωρούνται από τα θεμελιώδη κείμενα της χριστιανοσύνης. Επιδρομές Γότθων Ο Καίσαρας Γαλάριος επιλέγει τη Θεσσαλονίκη ως έδρα ενός από τα τέσσερα τμήματα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας που διοικεί, χτίζοντας στην πόλη λαμπρά ανάκτορα. Ο Γαλάριος Βαλέριος Μαξιμιανός εξωραΐζει τη Θεσσαλονίκη με λαμπρό μνημειακό συγκρότημα: Αψίδα του Γαλερίου (Καμάρα), Ροτόντα, Ιππόδρομος, Οκτάγωνο (Πλατεία Ναβαρίνου). Μαρτυρεί στην πόλη ο Άγιος Δημήτριος κάτω από τους διωγμούς του Διοκλητιανού. Χτίζεται μικρή εκκλησία επάνω στον τάφο του. Ο Μέγας Κωνσταντίνος επιλέγει τη Θεσσαλονίκη ως ορμητήριό του στον πόλεμο κατά του γαμπρού του Λικίνιου και χτίζει τεχνητό λιμάνι για το στόλο του στο σημερινό επιχωματωμένο χώρο των «Λαδάδικων». Έξεργες των Θεσσαλονικέων εναντίον του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Α΄ του Μεγάλου. Σφαγή 7000 (κατ’ άλλους 2000) πολιτών στον Ιππόδρομο. Κτίζεται η πρώτη μεγάλη βασιλική του Αγίου Δημητρίου. Η πόλη πολιορκείται από τους Οστρογότθους, που αποκρούονται με επιτυχία από τους κατοίκους και τη φρουρά. Η περιοχή της Θεσσαλονίκης μαστίζεται από σλαβικές επιδρομές. Η Θεσσαλονίκη πολιορκείται επί δύο χρόνια χωρίς επιτυχία από τους Αβάρους, ένα λαό μογγολικής καταγωγής. Μεγάλος σεισμός. Καταστροφή οικοδομημάτων της Αγοράς. Ανέγερση του ναού της Αγίας Σοφίας (βασιλική με τρούλο) Οικονομική άνοδος και ευημερία της πόλης. Πολιτιστική ακτινοβολία στους Σλάβους. οι Θεσσαλονικείς αδερφοί Κύριλλος και Μεθόδιος διαδίδουν στους Σλάβους της Βαλκανικής και βορειότερων περιοχών τον πολιτισμό και τους φτιάχνουν αλφάβητο. Επιδρομή των Σαρακηνών πειρατών. Κατάληψη και λεηλασία της πόλης. Επιδρομές Βουλγάρων Κατάληψη και κατοχή της πόλης από τους Νορμανδούς. Κατάληψη και κατοχή της πόλης από τους Φράγκους. Οι Φράγκοι καταλαμβάνουν τη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της Δ' Σταυροφορίας. Η πόλη γίνεται πρωτεύουσα του Λατινικού βασιλείου, με βασιλιά τον Ιταλό Βονιφάτιο Μομφερατικό. Οι σταυροφόροι αντικαθιστούν τον ορθόδοξο μητροπολίτη με Λατίνο και μετατρέπουν τους μεγάλους ναούς της πόλης σε καθολικούς. Η Θεσσαλονίκη ανακαταλαμβάνεται από τον Θεόδωρο Δούκα Κομνηνό, ηγεμόνα της Ηπείρου. Η Θεσσαλονίκη καταλαμβάνεται προσωρινά από τους Τούρκους. Παραδίδεται ξανά στη βυζαντινή διοίκηση το 1403. **1423-1430 μ.Χ.** Κάτω από την απειλή βίαιος κατάληψης της από τους Τούρκους ο τελευταίος διοικητής της Θεσσαλονίκης Ανδρόνικος Παλαιολόγος παραδίδει τη Θεσσαλονίκη στους Ενετούς, με όρο τη διατήρηση της κοινοτικής αυτονομίας. Οι Βενετοί διοικούν την πόλη ως το 1430, οπότε καταλαμβάνεται οριστικά από τους Τούρκους. Ο σουλτάνος Μουράτ Β' που καταλαμβάνει οριστικά τη Θεσσαλονίκη αποτυπώνει τη νίκη του με χαραχτά αραβικά γράμματα σε έναν κίονα της Αχειροποιήτου, την οποία μετατρέπει σε τζαμί. Χιλιάδες Θεσσαλονικείς σφάζονται ή οδηγούνται στα σκλαβοπάζαρα. **1492 μ.Χ.** Χιλιάδες Εβραίοι, διωγμένοι από την Ιβηρική χερσόνησο (Σεφαραδίμ) και την Κεντρική Ευρώπη (Ασκεναζίμ), εγκαθίστανται στη Θεσσαλονίκη. Τρομοκρατία στην πόλη εξαιτίας της ελληνικής επανάστασης και της εξέγερσης στη Χαλκιδική. Στην επανάσταση της Μακεδονίας σφάζονται στη Θεσσαλονίκη, για αντίποινα, πολλοί πρόκριτοι της πόλης και 2.000 γυναικόπαιδα. **1850 μ.Χ.** Ιδρύεται το πρώτο ελληνικό τυπογραφείο από τον Μιλτιάδη Γκαρμπολά. **1871 μ.Χ.** Η Θεσσαλονίκη συνδέεται σιδηροδρομικώς με τα Σκόπια Το 1888 συνδέεται με το Βελιγράδι και το ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό δίκτυο. Κατεδαφίζεται από τον Τούρκο διοικητή της πόλης Μιδάτ Πασά το θαλάσσιο τείχος και δημιουργείται η προκυμαία της παλιάς παραλίας. **1893 μ.Χ.** Δρομολογούνται τα πρώτα ιπποκίνητα τραμ στην πόλη. Το 1907 γίνονται ηλεκτροκίνητα. Γαλλική τεχνική εταιρεία κατασκευάζει το τεχνητό λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Οικονομική και πνευματική άνοδος των Ελλήνων και των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, αύξηση του πληθυσμού της, ίδρυση ελληνικών και ξένων σχολείων και τυπογραφείων. Κατεδαφίζεται το παραλιακό τείχος και δημιουργείται η προκυμαία της Θεσσαλονίκης (παλιά παραλία.) Η περίοδος του Μακεδονικού Αγώνα. Το ελληνικό προξενείο της Θεσσαλονίκης καθοδηγεί τον αγώνα. Ένοπλες συγκρούσεις Ελλήνων και Βουλγάρων σημειώνονται την περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα στην ύπαιθρο της Μακεδονίας. Στρατηγείο του αγώνα ήταν το Ελληνικό Προξενείο στη Θεσσαλονίκη (σήμερα Μουσείο του Μακεδονικού Αγώνα). Ξεσπά το κίνημα των «Νεότουρκων» κατά του σουλτάνου με βασικό πυρήνα και ορμητήριο των επαναστατών τη Θεσσαλονίκη. Συλλαμβάνεται ο σουλτάνος Αβδούλ Χαμίτ και φυλακίζεται στη βίλα Αλλατίνη (σήμερα Νομαρχία). Το 1908 γίνονται για πρώτη φορά εκλογές, με τις οποίες οι εθνικές μειονότητες έστειλαν αρκετούς εκπροσώπους τους στην οθωμανική βουλή. Εκδίδεται η εφημερίδα Μακεδονία από τον Κώστα Βελλίδη. Είναι η μακροβιότερη εφημερίδα της πόλης και η έκδοση της διακόπηκε προσωρινά το 1996. Η Θεσσαλονίκη ελευθερώνεται από τον ελληνικό στρατό μετά από 482 χρόνια οθωμανικής κατοχής. Ο Τούρκος στρατηγός Χασάν Ταξίν Πασάς υπογράφει το πρωτόκολλο παράδοσης της πόλης, χωρίς μάχη, μετά τη νικηφόρα προέλαση του ελληνικού στρατού στη Μακεδονία. Παράδοση της Θεσσαλονίκης στους Έλληνες από τους Τούρκους. Δολοφονείται στην πόλη από τον αναρχικό Αλέξανδρο Σχινά ο βασιλιάς Γεώργιος Α'. Τα αίτια και οι προθέσεις της δολοφονίας παραμένουν αδιευκρίνιστα. Βαλκανικοί Πόλεμοι. Ιδρύεται από τον Ελευθέριο Βενιζέλο το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, μοναδικό για έξι δεκαετίες ανώτατο μουσικό ίδρυμα της χώρας. Στρατεύματα της Αντάντ αποβιβάζονται στη Θεσσαλονίκη, η οποία γίνεται στρατιωτικό κέντρο του "Μακεδονικού Μετώπου" Ξεσπά το κίνημα της Εθνικής Άμυνας. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος μαζί με τον στρατηγό Παναγιώτη Δαγκλή και τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη (γνωστοί ως «Τριανδρία») σχηματίζουν την προσωρινή κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης ως τον Ιούνιο του 1917, όταν μεταφέρεται στην Αθήνα. Καταστροφική πυρκαγιά καίει το μεγαλύτερο μέρος του ιστορικού κέντρου της πόλης σε έκταση 1.200 στρεμμάτων. Επιστημονική επιτροπή με επικεφαλής τον Γάλλο πολεοδόμο Ερνέστ Εμπράρ συντάσσει το νέο σχέδιο της «πυρίκαυστης ζώνης». Απόβαση του κύριου σώματος των Αγγλογάλλων στη Θεσσαλονίκη. Εκδηλώνεται στη Θεσσαλονίκη το κίνημα της "Εθνικής Αμύνης". Χιλιάδες πρόσφυγες από τον Πόντο και τη Μικρά Ασία καταφτάνουν στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και την υπογραφή σύμβασης ανταλλαγής των πληθυσμών. Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με πρώτη τη Φιλοσοφική Σχολή. Δημιουργείται η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης. Στις 9 Απριλίου οι Γερμανοί εισβάλλουν στη Θεσσαλονίκη. Εκτοπισμοί 44000 περίπου Εβραίων της Θεσσαλονίκης στα στρατόπεδα. Εκτοπίζονται όλοι οι Εβραίοι της πόλης (το 1940 αριθμούσαν 49.000 άτομα) από τους Γερμανούς ναζί και μεταφέρονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης όπου εξοντώθηκαν 45.000 περίπου. Στις 30 Οκτωβρίου αποχωρούν οι Γερμανοί και στην πόλη εισέρχονται στρατιωτικές μονάδες του ΕΛΑΣ. Στις 2 Νοεμβρίου, παρουσία μελών της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας και αντιστασιακών οργανώσεων, πραγματοποιείται παλλαϊκή συγκέντρωση στην πλατεία Αγίας Σοφίας προς τιμή των νεκρών του πολέμου και της Κατοχής. Αρχίζουν τα έργα διαμόρφωσης της νέας παραλίας. Διαμορφώνεται και επεκτείνεται η νέα παραλία. Ξηλώνονται οι γραμμές του τραμ και δρομολογούνται λεωφορεία. Εγκαινιάζει τη λειτουργία του ο πρώτος πειραματικός τηλεοπτικός σταθμός στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Αρχίζει το Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου. Ιδρύεται το Κρατικό θέατρο Βορείου Ελλάδος. Ίδρυση του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης. Δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη. Έναρξη και καθιέρωση των «Δημητρίων». Ισχυρός σεισμός συγκλονίζει την πόλη και προκαλεί μεγάλες καταστροφές. Συμπλήρωση 2300 χρόνων από την ίδρυση της πόλης. **1997 μ.Χ.** Η Θεσσαλονίκη κηρύσσεται πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης για το έτος αυτό.
 * 1000 π.Χ. **
 * 6ος αιώνας π.Χ. **
 * 315 π.Χ. **
 * 168 π.Χ. **
 * 146-120 π.Χ. **
 * 50 μ. Χ. **
 * 253, 262, 269 μ.Χ. **
 * 293-305 μ.Χ. **
 * 305 μ. Χ. **
 * 324 μ.Χ. **
 * 390 μ Χ **.
 * 464 μ.Χ. **
 * 479 μ.Χ. **
 * 527-565 μ.Χ. **
 * 580 μ.Χ. **
 * 620 μ.Χ. **
 * Τέλος 7ου αιώνα μ.Χ. **
 * 8ος, 9ος αιώνας μ.Χ. **
 * 904 μ.Χ. **
 * Τέλη 9ου-μέσα 10ου μ.Χ. αιώνα **
 * 1185-1186 μ.Χ. **
 * 1204 - 1224 μ.Χ **
 * Απρίλιος 1224 μ.Χ **
 * 1387 μ.Χ. **
 * 1821 - 1823 μ.Χ **
 * 1873 μ.Χ. **
 * 1897 μ.Χ. **
 * 1850 - 1900 μ.Χ **
 * 1874 μ.Χ **
 * 1904-1908 μ.Χ. **
 * 1908 μ.Χ **
 * 1911 μ.Χ. **
 * 1912 μ.Χ. **
 * 1913 μ.Χ. **
 * 1912 - 1913 μ.Χ **
 * 1914 μ.Χ. **
 * 1915 μ.Χ. **
 * 1916 μ.Χ. **
 * 1917 μ.Χ **
 * 22 Σεπτ. 1915 **
 * 17 Αυγ. 1916 **
 * 1922-1924 μ.Χ. **
 * 1926 μ.Χ. **
 * 1941 μ.Χ. **
 * 1943 μ.Χ **
 * 1943 μ.Χ. **
 * 1944 μ.Χ. **
 * 1957 μ.Χ **
 * 1957 μ.Χ. **
 * 1960 μ.Χ. **
 * 1961 μ.Χ. **
 * 1962 μ.Χ **
 * 22 Μαϊου 1963 μ.Χ **
 * 1966 μ.Χ **
 * 20 Ιούν. 1978 μ.Χ **
 * 1985 μ.Χ **